İkiz bebekleri nerede görsek ilgimizi çeker. Sokakta bir annenin ya da babanın ikiz bebeklerinin arabasını sürmesini sevimli buluruz. Ancak ikiz bebekleri büyütmek göründüğü kadar kolay değildir. Üstelik bu konuda dünyada yapılmış çok az bilimsel yayın bulunmaktadır.
Acıbadem Maslak Hastanesi Bebek Yoğun Bakım Uzmanı Dr. Gülnihal Şarman, son 30 yılda ikiz bebek oranlarında yüzde 65 oranında artış olduğunu, yılda 1,5 milyon bebeğin doğduğu Türkiye´de ise 45 bin ikiz doğum meydana geldiğini belirtiyor.
İkiz doğumların artmasında başlıca üç neden var:
40 Yaşında Her Bin Doğumun 50’si Çoğul Gebelik
1. İleri Anne Yaşı:
İleri anne yaşı, hiçbir yardımla gebelik olmasa da çoğul bebek riskini
artırıyor. Bunun nedeni ileri yaş annelerinde yumurtlama sayılarının
yüksek gitmesidir. 20 yaşındaki gebelere bakıldığında bin doğumun 22’si
ancak ikizken, 40 yaşında bin doğumun 50’si çoğul gebelik oluyor.
İkiz Doğum Normal Gebelikte Yüzde 1, Tüp Bebekte Yüzde 13
2. Tüp Bebek Yöntemleri:
Tüp bebek yöntemlerinin son yıllarda artan sayılarda uygulanması başta
ikiz bebekler olmak üzere çoğul gebelik oranlarını artırıyor.
Çoğul Gebelik Savaştan Sonra Artıyor
3. Başka Faktörler:
Nijeryalı kadınlarda ikiz doğurma binde 45 oranındayken,
İskandinav ülkelerinde çok daha düşüktür. Tarihsel olarak bakıldığında
toplumların çok stresli dönemlerinin hemen sonrasında ikizlikler artar,
3-4 sene sonra bu oran rayına girer. Bu artış, toplumun savaş sonrasına
hızlı nüfus üretmek içgüdüsünden kaynaklanıyor olabilir. Belki bu
ekonomik krizin hemen sonrasında biz de doğal çoğul gebeliklerin
arttığı bir süreç yaşayabiliriz.
Tek Ve Çift Yumurta İkizinin Farkı Nedir?
Tek yumurta ikizleri:
Tek yumurta ikizleri bir yumurta hücresinin sperm hücresiyle
döllendikten sonra aynı yumurtanın ikiye ayrılması ile oluşur. Tek
yumurta ikizlerinin, kan grupları, cinsiyetleri, saç göz rengi aynı
olur. Bunların kesin tanısı genetik DNA testleriyle konulur. Bu
ikizlerin çoğunun plasentası da aynıdır. Ayrı plasenta yüzde 30
oranındadır. Plasenta zarlarına mikroskop altında bakıldığı gibi, son
yıllarda genetik tanıya da başvurulmaktadır.
Çift yumurta ikizleri:
Çift yumurta ikizlerinde iki yumurta iki spermle birleşir ve
iki ayrı bebek oluşur. Bu ikizleri aynı odayı paylaşan kardeşlere
benzetebiliriz. Ayrı yumurta ikizleri birbirlerine çok
benzeyebilecekleri gibi bazen de hiç benzemeyebilirler. Bu ikizlerin
DNA’ları yüzde 50 oranında aynıdır. Kardeşlik açısından birbirlerine
benzeyebilirler, farklı cinsiyette olabildikleri gibi aynı cinsiyette
de olabilirler. Ayrı yumurta ikizlerinin kendilerinin de ikiz bebek
doğurma şansı 2,5 kat artar.
Yarı aynı yumurta ikizleri:
Birbirine çok benzeyen biri kız, biri erkek ikizler yarı aynı
yumurta ikizlerini düşündürür. Bir yumurta döllenmeden kendi başına
ikiye bölünür. İki ayrı sperm tarafından döllenir. Ayrı cinsiyette
olabilen bu ikizlerin DNA yapısı yüzde 75 aynıdır.
Yapışık ikizler:
Yapışık ikizler de aynı yumurta ikizleridir. Çok nadir görülen
bu ikiz türü, 200 bin gebelikte bir görülür. Bunların yüzde 65’i ilk
günde ölür, yüzde 90’ı da ilk sene içinde ölebilir. Bu bebekleri
ayırarak yaşamlarını sürdürmek çok zordur. Bu noktada hangi organlarını
paylaştıkları çok önemli olur.